Pclabs özgür yazılımlara kapı açtı

Bilgisiyarlara meraklı birisi olarak bu konudaki belli başlı forumları takip ediyorum, zamanla bazı forumlara ya üyelerin ya da adminlerin olgun olmayan tavırları görmezden gelindiği için üyeliğim pek uzun sürmüyor. Bunlardan en uzunu herhalde beş yılını dolduran Pclabs üyeliğim. Burası sadece bir forum değil aynı zamanda teknoloji incelemeleri ve haberlerinin bulunduğu bir portal.

Genelde Windows kullanıcılarının ağırlıklı olduğu sitenin bazı adminleri ve benim gibi bir avuç üyesi Linux dağıtımları ile ilgili. Sonunda da Pclabs "Ücretsiz temel ve yararlı yazılımlar" başlıklı yeni bir inceleme başlatmış ve bu yazılımların üyelerden gelecek incelemeler ve eleştiriler doğrultusunda sitede ayrı bir bölüm olarak açılmasının ve genişletilmesinin düşünüldüğü belirtilmiş.

Bildiğiniz gibi özgür yazılımları kullanmak için Linux kullanmak zorunda değiliz, Windows kullanıcıları da pek çok özgür yazılımı kullanabiliyor, ama maalesef çok az bir kesim bunu biliyor veya bilse bile kullandığı özgür yazılımı sadece "ücretsiz" olarak tanımlıyor ve gogılda bir yazılım ararken "açık kaynak" veya "GPL Lisanslı" yerine "bedava-ücretsiz" kelimeleri ile arama yapıyor. Sonuçta özgür yazılımlar genelde Linux ile ilgili forum ve sitelerde tanıtıldığından Windows kullanıcılarının dikkatinden hep kaçıyor. (Bunun nedeni bence Bilgisayar-Magazin dergileri ya neyse başka bir konu)

Sonuçta hangi platformu tercih ederseniz edin platformdan bağımsız olan özgür yazılımların tanıtılması ve "özgür yazılım" fikrinin Windows kullanıcıları tarafından da benimsenmesi için Pclabs'ın başlattığı bu girişimin tüm özgür yazılım kullanıcıları tarafından sahiplenmesi gerekir diye düşünüyorum. Windows kullanmıyor dahi olsanız bu yazılımlar için kısa inceleme ve ekran görüntüleri gönderebilirsiniz, belki kısa bir video çekersiniz, kim bilir belki bunları okuyan birileri bu yazılımı tercih etmekle kalmaz görüntülerden etkilenip Linux kullanmaya da başlayıverir.

if Kararlılık < Hız: Hız = 0

Dün geceyi yakın bir arkadaşımın geçirdiği ağır bir trafik kazası nedeniyle bir hastanenin acil servisinde ve yoğun bakım ünitesinde geçirdim ve başımdan geçen bir olay kararlı yazılımların sağlık sektöründe ne kadar önemli olduğunun bir örneği. Ameliyata alınan hastamızın kan ihtiyacı için hastanenin kan bankasına gittiğimde bir süre test ve kayıt işlemleri için bekledim, bu sırada bütün kayıt ve evrak işlemlerinin elle yapıldığını ve odada 3 tane bilgisayar olduğunu görünce "neden bu işlemleri bilgisayarda yapmıyorsunuz? daha hızlı olmaz mı?" diye sordum. Gelen cevap beni geçen yıl yaptığım Pardus ve Mizah konulu birkaç çalışmadan bir tanesini hatırlattı, görevli "sistem sık sık çöktüğü için işlemleri eski usül yapıyoruz, sistem düzelince de bilgisayara giriyoruz." dedi.

Sistemlerin sık sık çökmesine bizi alıştıranlara, bu durumu artık normal kabul etmemizi sağlayanlara ne kadar övgü yağdırsam azdır. Çok şükür ki geçen yıl yaptığım çalışma sadece bir Photoshop çalışmasıydı ve umarım hep bir mizah ürünü olarak kalır.

Windows'unuzda herşey yolunda görünüyorsa virüs olabilir!

Milliyet gazetesinin "Bilgisayarınız temiz mi?" başlıklı bir resimli haberinde Windows'da ne gibi anormallikler olduğunda virüslerden şüphelenilmesi gerektiği sıralanmış, ama haberin son karesi beni kırdı geçirdi zira şöyle başlıyor "Son olarak, her şey normalmiş gibi görünebilir...."

Yahu bu ne demek şimdi, nedir bu Windows kullanıcılarının çaresizliği böyle, allah yardım etsin :D

İşletim sistemi anketleri

Bu konuda küçük bir gogıllama yaptım, Türkçe siteleri seçtim, 100 oyun altındaki anketleri almadım ve belli bir işletim sistemine özel sitelerin anketlerini göz ardı ettim, özet şu;

www.memurlar.net : 2006 Yılında yapılmış bir anket 397 oy kullanılmış, Linux %4.3
www.chip.com.tr : Mart 2008 anketi, 5780 oy, Linux %5
http://teknolojihaber.blogcu.com/ : Tarih belli değil, 12bin oy!, Linux %2,6 (Pardus, Ubuntu vs. diye ayrılmış ben birlikte hesapladım)
www.garaj.org : Şubat 2008, 939 oy, Linux %4
http://tvcapture.eu/ : Mayıs 2007, 162 oy, Linux %4
http://yahoyt.com : Kasım 2008, 2063 oy, Linux %12
www.hardwaremania.com : Şubat 2008, 255 oy, Linux %5 (Toparladım)

Ortalama Linux %5 çıkıyor.

Arch'a merhaba

Linux ile tanışmamın üzerinden 2 yıl geçmiş, 2 yıldır gerçekten çok eğleniyorum öyle ki diğer hobilerimi bir kenara ittim bilgisayarın başından kalkamıyorum artık, bu iyi değil biliyorum ama elim dursa beynim durmuyor, özgür yazılım dünyası harika.

2 Yıldır evimde sürekli ve sadece Pardus kullandım ama arada diğer dağıtımlardan bazılarına da Live CD'lerden bir baktım, genelde masaüstü dağıtımlarıyla haşır neşir olduysam da Endian, SME Server gibi sunucu dağıtımlarıyla ve PING, Gparted Live gibi özel dağıtımlarda da az çok tecrübe edindim.

Öyle haftada bir farklı bir dağıtımı kurup sağına soluna bakıp kaldıran birisi değilim anlayacağınız, kurdum mu adam akıllı kullanmak istiyorum. Bir süredir Pardus dışında ciddi olarak kullanacağım bir dağıtım beğenmeye çalışıyorum. Bana Linux'u tanıştıran ve öğreten Pardus'un yeri bir başka olsa da Pardus'u Debian gibi bir afetle aldatmıştım bir ara :) Onun için önce Debian üzerinde durdum, sonra Sabayon, sonra Gentoo.

Önce Gentoo'yu eledim, çok isterdim ama ayıracak zamanım yok, Gentoo'nun zengin işi olduğuna karar verdim. Sabayon'u pek kullanıcısı olmadığı için eledim, zaten Gentoo tabanlı olmasından dolayı öyle bir aklımdan geçmişti. Debian'a sözüm yok, aslında son ana kadar Debian düşünüyordum. Ubuntu, Fedora gibi dağıtımların bana çok şey kazandıramayacağını düşündüğümden hiç ilgilenmedim, anlayacağınız üzere biraz burnum sürtülsün istiyorum :)

Arch'ı distrowatch'dan tanıyordum, aslında tam istediğim gibi ama kullanıcısı az, takıldığım konularda destek kolay bulabilir miyim? diye bir soru işareti vardı aklımda, geçen gün işyerinde boş kalınca Arch Wiki'ye bir bakayım dedim... O gün akşam evde Arch kurulmuştu, kurulumu bile çok zevkliydi bütün ayarları bana bıraktı, paket yöneticisi pacman da hoşuma gitti. LKD depo yansısı olmasına çok sevindim. Gerçekten sözde değil özde basit ve hafif. Yani Debian düşünürken birden Arch kullanır oldum.

Arch'ı eski parçalardan toparladığım bir PIII makinaya kurdum, monitörü kasası falan yok, ssh'den kullanacağım, evde sunucu işleri için optimize etmeyi düşünüyorum, zamanım olursa 2.masaüstü sistemim de Arch olur belki.

Listemiz'de varmış bu arada ; http://liste.archlinuxtr.org/mailman/listinfo/archlinux

Hayallerin ötesine geçen bir yer

İlk kurulduğunda nüfusu çok azdı, arada birkaç kişinin uğrayıp bir şeyler karaladığı bir postahanesi ve birkaç kitapçının olduğu, hemen hemen hiç kimsenin varlığından haberi olmadığı bir yerdi, çünkü çok uzaktı, ulaşım neredeyse imkansız. Orada zaman yavaşlamış gibi akardı, her şey sakin ve acelesi yokmuş gibi görünürdü. 70 ve 80'li yıllar böyle geçti.

Benim ilk defa uzaktan gördüğüm 1996 yılında artık ulaşım daha da kolaylaşmıştı, nüfusu epey artmış olsa da sükunetinden pek bir şey kaybetmemişti, ne de olsa hala nüfusunun ezici çoğunluğu akademik geçmişi veya geleceği olan kişilerdi. Zaten görmeme vesile olan kişi de bir doktordu.

Oraya ilk gidişim 1999 yılıydı. Üç yıl öncesine göre ne kadar hızlı büyümüş olduğunu görünce hayret ettim. O günlerde hala çok popüler bir yer olmasa da artık benim gibi sıradan insanlar da üç yıl öncesine göre daha rahat gidip gelebiliyordu. Belki de bu nedenle yavaş yavaş gazete ve televizyonlarda görünmeye başlamıştı, adı duyulmuş bir yer olmak üzereydi.

Garip bir çekiciliği vardı, her ne kadar dışarıdan bakıldığında soğuk ve yalnızlık duygusu veren bir havası olsa da oradaki insanlarla sınırsızca iletişime geçebilme düşüncesi bile farklı bir heyecana neden oluyordu, çünkü dünyanın her yerinden her kültür ve düşünceden insanla bir aradaydınız.

Aradan geçen 9 yılın sonunda bugün baktığımda artık dünyada adını duymamış neredeyse hiç kimsenin kalmadığını görüyorum, internet denilen bu yerde şu anda kaç milyar kişinin olduğunu bilmek imkansız. Artık o eski hantallığı ve sükuneti de yok haliyle, nereye baksanız yüz binlerce ürünün satıldığı her an binlerce kişinin gezdiği uçsuz bucaksız alışveriş merkezleri, dolup taşan bin bir çeşit eğlence mekanları, her köşe başında binlerce müşterisiyle banka şubeleri, akla hayale gelmedik her tür konunun özgürce tartışıldığı forum salonları, 365 gün 24 saat cıvıl cıvıl caddeler sokaklar, herkesin neredeyse kendi yayınladığı gazetesi, televizyonu ve radyosu, aklınıza gelebilecek her konu ile ilgili ürünleri anında size buluveren gogıllar, tüm bu yerlere anında ışınlanmanızı sağlayan fareler, klavyeler vs.vs.vs.

Aslında bunda şaşıracak bir şey yok çünkü insanoğlu hep yaptığı gibi yine hayallerinin ötesinde bir şey ortaya çıkardı, bu defa dünya içinde bir dünya kurdu. Ancak yine hep yaptığı gibi ortaya çıkardığı şeyi nasıl kontrol edeceğini ve oraya nasıl davranacağını bilmiyor.

Benim internete bakışım bu, Linux gezegenine düşen bir yazıya yaptığım yorumdan sonra bunu paylaşmak istedim.

Kamu Sektörü Linux Yetkinlik Merkezi

Böyle bir yerin varlığını bir googıl aramasında tesadüf eseri fark ettim. Önce inanamadım ...gov.tr olan bir bağlantıya gidiyordu ve açıkca Linux Yetkinlik Merkezi yazıyordu.

Sonrasında hikaye daha da ilginçleşti, meğerse bu merkez 2005 yılında M.E.Bakanı Hüseyin Çelik tarafından törenle açılmış, kendisi Microsoft ve Linux üzerine birkaç kelam bile etmiş.

Bu belki pek çok Linux kullanıcısı için yeni bir haber değil ama ben o günlerde Linux'tan bi haberdim, yani bunları görmek benim için sürpriz oldu.

Her neyse siteye baktıysanız şatafatlı açılıştan sonra pek bir faaliyet olmamış gibi görünüyor , bende bugünlerde bu merkez hala açık mı? ne faaliyetleri var gibi bimer'den bir soruşturayım dedim. MEB-Eğitek'den gelen cevap şöyle;

Değerli Öğretmenim,
Linux yetkinlik merkezi bilişim teknolojisi sınıfı Linux eğitimleri için
halen işletilmektedir. 2009 yılında bu konuya ilişkin eğitim planlamaları
yapılarak hizmetiçi eğitim dairesi başkanlığına gönderilmiştir.
Halen faaliyetler devam ediyor.
2005 ten bu yana değişik dönemlerde Suse, Linux, Pardus eğitimleri
verilmiştir.
İyi günler dileğiyle!

Öğretmen değilim ve öyle olduğuma dair bir şey de yazmamıştım ama herhalde öğretmen olacağım var :) Faaliyetler devam ediyor deniliyor ama internette hiçbir bilgi yok, Microsoft korkusundan gizli kapaklı yapılıyor olabilir diye düşündüm bir an :) ama işin içinde Novell'de varmış, herşey beklenir yani :) Pardus eğitimleri de verilmiş, bundan kimsenin haberi var mı?

E.Tekman'ın Bilişim '08 sunumunda bahsettiği Pardus Eğitim projeleri ile bu Merkezin Faaliyetlerini birleştiren bir proje hiç fena olmaz hani.

Pardus'da internet filtresi olarak OpenDNS kullanmak

Pardus'u ailecek kullananların eksikliğini en çok hissettikleri konu herhalde internet filtresinin olmaması. Bu konu kullanıcı sayısı arttıkça forumlarda ve e-posta listelerinde daha çok gündeme gelmeye başlıyor.

Bu eksikliğin şimdiye kadar giderilememiş olmasının nedeni herhalde içinde Tasma (x-manager), Güvenlik Duvarı, ÇOMAR, Ağ Yöneticisi gibi pek çok temel Pardus projesini kapsayan bütünsel bir çalışma gerektirmesi ve dahası belki squid+dansguardian gibi küçük sayılmayacak paketler ile tüm bu bileşenlerin uyum içinde çalışmasının gerekliliği.

Şimdilik böyle kapsamlı bir çalışma 2009 yol haritasında yer almayacak gibi görünüyor (tamamen önsezi), bu nedenle kullanıcılara ve geliştiricilere (son paragraf) tarayıcı eklentilerinden daha güven verici, kurulum, uygulama ve yönetimi kolay bir çözüm olarak OpenDNS'i öneriyorum.

Bilmeyenler için ; OpenDNS servisi çeşitli filtreler uygulayabileceğiniz özelleştirilebilir bir DNS sunucu servisi. DNS sunucuları ise internet sitelerinin ip adreslerinin sorgulandığı servislerdir, programlar ip adresini öğrenmeden internette hiçbir siteye ulaşamaz.

OpenDNS servisini özelleştirerek kullanabilmek için siteye üye olmanız ve OpenDNS'in modeminizin aldığı internet ip adresini bilmesi gerekir (buna geleceğim).

Üyelik bildiğiniz gibi, yani kullanıcı adı, şifre ve e-posta verip posta kutunuza gelen etkinleştirme mesajından işi bitiriyorsunuz. Daha sonra siteden giriş yaparak kendinize bir ağ (network) tanımlaması yapmanız gerekiyor (Sadece İngilizce alfabesini kullanın), uygulayacağınız güvenlik düzeyini ve filtreleri de tespit ettikten sonra Pardusunuzun OpenDNS'i kullanmasını sağlamanız lazım. (Resimleri kalabalık etmesin diye en alta bağlantı olarak verdim)

Bunun için en garanti yöntem modem'in dns adresini değiştirmek, ancak Pardus 'un dns ayarlarını da değiştirebilirsiniz, bunun için önce bağlantı yaptığınız profildeki İsim Sunucu adresini "öntanımlı" yapmalısınız, sonra Ağ yöneticisindeki "İsim Sunucu" adreslerini silerek OpenDNS'in adreslerini ekleyin; 208.67.222.222 ve 208.67.220.220

Son olarak OpenDNS'in sizin ayarlarınızı uygulayabilmesi için dns sorgulamalarının sizin ağınızdan geldiğini anlamasını sağlamak gerekiyor, bunun en kesin yolu ISS'den sabit ip talep etmek ve bu adresi OpenDNS'in ağ ayarlarında kaydetmek. Ancak çoğu kullanıcı gibi bunun yerine her bağlantıda değişen ip adresinizi OpenDNS'e bildiren küçük bir uygulama kullanabilirsiniz. OpenDNS bunun için ddclient'ı öneriyor. Kurulumu oldukça basit;

Yetkili kullanıcı ile konsolu açın ve şu komutları çalıştırın;

pisi it subversion
svn co https://ddclient.svn.sourceforge.net/svnroot/ddclient/trunk ddclient
cd ddclinet
cp ddclient /usr/sbin
mkdir /etc/ddclient
mkdir /var/cache/ddclient
cp *.conf /etc/ddclient/ddclient.conf

Kurulum bu kadar, ayarlamak için yetkili kullanıcı ile /etc/ddclient/ddclient.conf dosyasını açın (Pardus->Çalıştır->kdesu kwrite /etc/ddclient/ddclient.conf) ve dosyanın en sonuna aşağıdaki paragrafı yapıştırıp xx yerlerini kendinize göre değiştirip kaydedin.

##
## OpenDNS.com account-configuration
##
use=web, web=whatismyip.org
server=updates.opendns.com
protocol=dyndns2
login=xxOpenDNS_Kullanıcı_adınız
password=xxOpenDNS_Şifreniz
xxOpenDNS'de_tanımladığınız_Ağ_adınız_(benim_örneğimde:"ev")

Artık servis hazır ancak açılışta çalıştırılması için yine yetkili kullanıcı ile açacağınız /etc/conf.d/local.start (kdesu kwrite /etc/conf.d/local.start) dosyasının sonuna aşağıdaki satırı yapıştırıp kaydedin. Böylece her 300 saniyede bir OpenDNS'de tanımladığınız ağın ip adresi ayarlanacak.

/usr/sbin/ddclient -daemon 300 -syslog

Şimdi bilgisayarınızı ve modeminizi tekrar başlatın ve denemek için engellediğiniz içerikleri açmaya çalışın.

Opendns sonuçta dns tabanlı bir filtreleme olduğundan aşılması zor değil, ancak yine de küçük çocuğunuz veya teknik ağ konularına pek bulaşmamış kişiler için ciddi bir çözüm. Önlem almak için proxy siteleri mutlaka engellemelisiniz, ayrıca yönetici parolasını bilen kullanıcılar dns adresini değiştirerek filtreyi atlatacaktır, ayrıca interneti bir firewall üzerinden kullanıyorsanız ve firewall sizin dns isteklerinizi kendi öntanımlı dns adresine yönlendiriyorsa bir işe yaramayacaktır. Servisin bir kötü tarafı ise OpenDNS sitesinden yaptığınız değişikliklerin geçerli olması için 5-10 dakika beklemeniz gerekiyor.

Yazının geri kalanı Pardus geliştiricileri için olsun;

Bu ddclient uygulaması basit bir perl betiği ve bir conf dosyasından oluşuyor, yani pisilemesi çok kolay, ancak bunun ayarları için Tasma'ya bir arayüz ve ÇOMAR için basit bir servis betiği şart, belki Ağ yöneticisinde dns adresleri için bir ekleme yapılabilir. Uzun lafın kısası bu pratik internet filtresi yöntemini şimdilik bir çözüm olarak sunmak hiç çözüm sunmamaktan iyidir diyorum.

http://img81.imageshack.us/img81/810/opendns1ov9.png
http://img383.imageshack.us/img383/6749/opendns2hr3.png
http://img383.imageshack.us/img383/617/opendns3ly6.png
http://img383.imageshack.us/img383/592/opendns4jr1.png
http://img219.imageshack.us/img219/4240/opendns5mj2.png
http://img383.imageshack.us/img383/7712/opendns6jp2.png
http://img383.imageshack.us/img383/7141/opendns7kq1.png
http://img81.imageshack.us/img81/7562/opendns8ov7.png
http://img383.imageshack.us/img383/9061/opendns9oj6.png

Sağ klik flv'yi avi'ye dönüştür

Bugün indirdiğim birkaç flv dosyasını avi'ye çevirmem gerekti, liste uzun olsaydı bir betik yazmayı düşünüyordum ama sağ tıklayıp yapmak daha güzel olurdu dedim. Önceden flv'leri kaffeine ile otomatik oynatmak için Tasma>Masaüstü Seçenekleri>Dosya İlişkileri yolundan bir video/Flv girdisi yapmıştım.

Sonra /usr/kde/3.5/share/apps/konqueror/servicemenus dizininde convert_to_avi.desktop adında bir dosya açıp içine şunları yazdım;

[Desktop Action Convert_to_avi]
Exec=konsole -noclose -nomenubar -notabbar -notoolbar -nohist -e ffmpeg -i %u %u.avi
Icon=avi.png
Name=Convert to avi
Name[tr]=Avi biçimine dönüştür

[Desktop Entry]
Actions=Convert_to_avi;
Encoding=UTF-8
Name=convert_to_avi
Name[tr]=convert_to_avi
ServiceTypes=video/Flv

Artık .flv dosyasına sağ tıklayıp Eylemler menüsünden "Avi biçimine dönüştür" seçerek kolayca .avi dosyasını alıyorum.

Akbank'ın duyarsızlığı

Bugün birden kapımda iki delikanlı belirdi ve Akbank'tan geliyoruz bir isteğiniz şikayetiniz var mı? diye sordu. Olmaz olur mu, sizi allah gönderdi :)

+ İnternet şubeniz Pardus ile kullanılamıyor.
- Firefox'mu kullanıyorsunuz?
+ Evet tabii ki.
- Bunu internet sayfamızdaki dilek ve şikayet bölümünden iletirseniz...
+ Üç veya dört defa yazdım, bir düzelme olmadığı gibi hiçbir cevap gelmedi.
- Allah allah en azından olumsuz da olsa cevap verilmesi gerekirdi.
+ Bencede, ama ben umudumu yitirdim artık yazmıyorum.
- Hangi işlemleri yapamıyorsunuz?
+ Hemen hemen hiçbirisini, ..., ..., ve ... bankasının internet şubelerinde hiç sorun yaşamıyorum.
- Tamam ben notumu alayım, Firefox ve neydi?
+Pardus İşletim Sistemi
- Nasıl? Par...
+ Paris, Adana, Rize, Denizli, Urfa, Sinop
- Neden Pardus kullanıyorsunuz?

+ Ekonomik, güvenlik ve ahlaki nedenlerim var, diğer sistemlerde virüs ve şifre çalma yazılımları ile burun buruna çalışıyoruz, Pardus'da bunlar için endişelenmiyorum daha güvenli, ihtiyacım olan tüm programlar da hazır yüklü geliyor, üstelik hiçbir sınırlama yok ve hızlı. Banka olarak güvenliğe herşeyden daha çok önem vermesi gerektiği halde Akbank'ın bunu hiçe sayması çok garip.

- Bu Windows'a benziyor mu? (Biri bilgisayarıma uzanıyor)
+ İlk bakışta evet ama çok şükür ki tüm programlar farklı, farklı çalışıyor.
.....


Nedendir bilmiyorum hala umutsuzum.